Waarom in Nederland je geen vitamine K prik voor je baby kunt krijgen.
-- Wil je enkel weten wanneer en hoeveel en waarom je vitamine K moet geven? --
-- Lees dan de onderstaande artikelen. --
Wat is het huidige beleid in Nederland?
Om vroege en klassieke bloedingen te voorkomen, krijgt elke voldragen baby in Nederland vlak na de geboorte een startdosis van 1 milligram vitamine K, via druppels in de mond¹. Om late bloedingen te voorkomen, krijgt een borstgevoede baby daarna dagelijks een vervolgdosis van 150 microgram, vanaf dag 8 tot en met de twaalfde levensweek¹.
Een injectie is voor een gezonde, voldragen baby geen keuzeoptie, ook niet in het ziekenhuis. De richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde is daar expliciet over: orale toediening verdient de voorkeur "voor gezonde voldragen neonaten, ongeacht geboorteplaats", dus thuis én in het ziekenhuis⁵.
Een vitamine K prik wordt alleen gegeven wanneer orale toediening niet kan, bijvoorbeeld bij een baby die geïntubeerd is, of bij specifiek medicijngebruik van de moeder rond de bevalling⁵. (Voor te vroeg geboren baby's bestaat overigens nog geen definitieve dosisaanbeveling⁵.)
Waar komt dan de vraag over een vitamine K prik vandaan?
In 2017 adviseerde de Gezondheidsraad om de druppels te vervangen door een eenmalige injectie van 1 milligram, kort na de geboorte⁶. In 2025 herhaalde de Gezondheidsraad dat advies, en werkte het de argumenten ervoor uitgebreid uit. Vergeleken met het huidige Nederlandse orale beleid zou een injectiebeleid het aantal late bloedingen met ongeveer 75 procent verlagen, en het aantal hersenbloedingen daarbinnen met ongeveer 79 procent⁷.
Dit komt door de manier waarop de bescherming tot stand komt. Bij een injectie in de spier is de opname niet afhankelijk van de darm, dus spugen, diarree of een galafvoerprobleem kunnen de bescherming niet ondermijnen⁷.
Ook de duur van de bescherming verschilt. Een orale dosis verdwijnt relatief snel weer uit het bloed, waardoor bij een orale dosis van 1mg er al binnen een week een nieuwe dosis nodig is¹⁶, terwijl bij een vitamine K prik de dosis langzaam wordt afgegeven over de volledige lengte van die cruciale eerste 3 maanden⁵.
Het laatste argument is dat ren eenmalige, door een zorgprofessional toegediende injectie niet afhangt van de (zorg)vaardigheden, vergeetachtigheid of financiële ruimte van individuele ouders, wat de commissie beschrijft als een eerlijkere garantie op gelijke bescherming voor ieder kind⁷.
Kortom: een prik lijkt minder complex, minder foutgevoelig, en minder afhankelijk van drie maanden vol te houden ouderlijke consequentie.
Waarom is het beleid dan toch niet veranderd?
Ondanks die argumenten is de invoering van een injectiebeleid toch niet door gegaan. De belangrijkste reden is dat de verloskundigen in Nederland sterke argumenten hebben tegen een algemeen beleid van een prik en er niet achter staan dat ze deze standaard moeten toedienen.
Reden 1: 'Niet schaden'
De KNOV noemt expliciet het "niet schaden"-principe: een injectie is een medische ingreep, en die voer je niet uit zonder duidelijke noodzaak voor het individuele kind, ook al is de bevolkingsbrede winst aangetoond⁸.
Reden 2: Het gouden uur
De KNOV noemt nog een tweede reden, minstens zo zwaarwegend: het is onbekend wat het toedienen van een injectie in de eerste uren na de geboorte voor invloed heeft op het "gouden uur", en op het op gang komen van de borstvoeding⁸.
Dat is een belangrijk punt om te begrijpen: de KNOV citeert geen onderzoek dat aantoont dat een injectie hechting of borstvoeding daadwerkelijk schaadt, maar wijst op het ontbreken van bewijs dat het onschadelijk is.
Om te begrijpen waarom die onzekerheid zo zwaar weegt, helpt het om te weten hoe goed onderbouwd het belang van dat gouden uur zelf is.
Een grote Cochrane-review uit 2025, gebaseerd op 69 onderzoeken met ruim 7.000 moeder-kindparen, laat zien dat vroeg huid-op-huidcontact een merkbaar beter begin geeft: baby's die dit direct na de geboorte kregen, werden na een maand in ongeveer 75 procent van de gevallen nog exclusief borstgevoed, tegenover 55 procent van de baby's zonder dit contact⁹.
Het bewijs wordt zo sterk gevonden dat onderzoekers het niet langer ethisch verantwoord noemen om huid-op-huidcontact in nieuwe studies te onthouden aan een controlegroep.
Het gouden uur is dus een van de weinige momenten in de geboortezorg waarvan het effect zo overtuigend is aangetoond, en niemand kan met zekerheid zeggen wat een naald in datzelfde uur daaraan verandert. Vandaar de voorzichtigheid van de KNOV.
Reden 3: Pijn
De Gezondheidsraad noemt zelf nog een ander bezwaar tegen de injectie: pijn. Intramusculaire toediening is belastender voor de pasgeborene dan orale toediening, en de commissie die wel voor de prik is, vraagt expliciet wel aandacht voor manieren om die pijn te verzachten².
Onderzoek naar precies dat onderwerp bestaat al: een gerandomiseerde studie naar vaccinatie-injecties bij voldragen pasgeborenen liet zien dat baby's die tijdens de prik aan de borst lagen, aanzienlijk minder pijnreacties vertoonden dan baby's die alleen werden vastgehouden¹⁰.
Dit neemt niet weg dat vitamine K nog altijd het beste zo snel mogelijk na de geboorte wordt toegediend om een vroege bloeding te voorkomen, waardoor je alsnog in de knoop zit met het gouden uur vs. de invasie en pijn van en prik.
In de UK is er overigens wel een beleid waarbij ouders kunnen kiezen om de prik uit te stellen tot na het gouden uur en de baby al goed doorvoedt, zodat de prik tijdens deze borstvoeding dan gegeven kan worden.¹⁰
En zoals we hieronder kunnen zien zijn de cijfers van de UK met dit prikbeleid, waarbij dus de prik soms een paar uur wordt uigesteld, toch nog altijd veel beter dan de cijfers van Nederland met het puur orale beleid.
Waarom kreeg je eerste kindje misschien wel een prik, en je tweede nu niet meer?
Na het advies van 2017 werkte het RIVM in 2021 een implementatieplan uit, met invoering beoogd voor medio 2022. Die datum werd niet gehaald en schoof door naar 1 januari 2025.
In februari 2024 besloot de staatssecretaris de introductie alsnog niet door te laten gaan en vroeg de Gezondheidsraad het advies te herzien.
In juli 2025 herhaalde de Gezondheidsraad het advies voor een injectie, met twee orale alternatieven als terugvaloptie².
Op 10 december 2025 maakte staatssecretaris Tielen toch de knoop definitief door: het huidige druppelbeleid blijft gehandhaafd, vooral vanwege onvoldoende steun bij verloskundigen en onvoldoende aansluiting van de orale schema's op de bestaande contactmomenten in de geboortezorg¹².
2022 tot en met 2024 was dus de periode waarin zorgverleners zich voorbereidden op een overstap die uiteindelijk niet doorging. Het is denkbaar dat een individuele arts of ziekenhuis in die overgangsperiode al vooruitliep op de verwachte verandering en je dus wel de mogelijkheid een prik te vragen voor je kindje.
Sinds het besluit van 10 december 2025 is dat venster echter volledig gesloten: nu geldt overal in Nederland dezelfde regel voor een gezonde baby: 1mg vitamine K via een orale toediening.
Wat doen andere landen?
Kijk je naar landen die wel structureel een injectie geven, dan is het verschil met Nederland stiekem best groot. (Hoewel je wel rekening moet houden dat ook nog in Nederand het gaat om maar 0,002% van de babies.)
| Land(en) | Toedieningsschema | Late bloedingen per 100.000 |
|---|---|---|
| Nederland | 1 mg oraal bij geboorte + dagelijks 150 mcg oraal | 2,07³ |
| Denemarken (vóór 2000) | 1 mg oraal per week tot 3 maanden | 0 tot 0,23³ |
| Duitsland, Zwitserland | 3 x 2 mg oraal (geboorte, dag 4-6, week 4-6) | 1,06³ |
| Denemarken, Engeland, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland | 1 mg eenmalig intramusculair | 0,52³ |
Het beste cijfer in deze tabel komt niet van een injectie, maar van het Deense wekelijkse orale beleid van vóór 2000. Dat middel bestaat inmiddels niet meer: het gebruikte preparaat was gebaseerd op de hulpstof Cremofor EL, die bij een klein deel van de baby's ernstige allergische reacties kon veroorzaken, en is om die reden van de markt gehaald⁷. Wat weer laat zien dat enkel naar 1 statistiek kijken (de cijfers rondom de bloedingen), nooit het hele plaatje toont.
Van de opties die nu nog daadwerkelijk beschikbaar zijn, scoort een eenmalige injectie het best. Toch is een injectiebeleid geen garantie voor volledige dekking. In de Verenigde Staten, waar de injectie zonder oraal alternatief de standaard is, groeit het aandeel ouders dat de injectie weigert: van 2,92 procent in 2017 naar 5,18 procent in 2024. Wat waarschijnlijk te maken heeft met ook daar een groeiend besef van de waarde van het gouden uur. (Of een algehele wantrouwen richting alles dat op een vaccinatie lijkt, zoals ook een vitamine prik... laten we dat ook iet vergeten.)
Baby's die helemaal geen vitamine K krijgen, lopen tussen één week en zes maanden oud ongeveer 81 keer meer risico op een tekortbloeding dan andere baby's¹². Dan is een oraal beleid zoals in Nederland, wat eigenlijk nooit geweigerd wordt (enkel bij de dagelijkse dosis af en toe vergeten), toch nog altijd veel beter dan een enkel prik-beleid.
Wat betekent dit voor jou als ouder?
Voor vrijwel iedereen is de praktische conclusie simpel: je baby krijgt de vitamine K volledig oraal, drie maanden lang, op basis van vertrouwen dat jij dat elke dag consequent doet.
Waar bij een injectie het uitvoerend personeel de betrouwbaarheid bepaalt, ligt die verantwoordelijkheid bij druppels vanaf dag 8 volledig bij jou als ouder.
Het voordeel daarvan is dat jij ook, apart van de eerste dosis direct na de bevalling, volledige controle hebt over wat je daadwerklijk je baby geeft.
Je kunt dus bewust kiezen voor een zo zuiver mogelijk supplement, zoals onze vitamine D, vitamine K en vitamine D&K druppels.
Bronnen:
- Gezondheidsraad, Briefadvies over Vitamine K-suppletie bij zuigelingen, 2010, p. 2-4.
- Gezondheidsraad, Vitamine K voor baby's, 2025, p. 5, 16-17, 23.
- Gezondheidsraad, Overzichtscijfers effectiviteit vitamine K-suppletie (achtergronddocument bij Vitamine K voor baby's), 2025, p. 4.
- Codex Alimentarius, Standard for Infant Formula and Formulas for Special Medical Purposes Intended for Infants, CXS 72-1981. https://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/sh-proxy/ro/?lnk=1&url=https://workspace.fao.org/sites/codex/Standards/CXS+72-1981/CXS_072e.pdf
- Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), Richtlijn vitamine K toediening bij pasgeborenen en zuigelingen. https://assets.nvk.nl/p/491522/Documents/vitaminek-742c2175-1131-4cdc-84f3-809356b9f5f1.pdf
- Gezondheidsraad, Vitamine K bij zuigelingen, 2017, p. 7, 9-10.
- Health Council of the Netherlands, Vitamin K for babies, 2025, p. 19, 22, 31. https://www.healthcouncil.nl/documents/advisory-reports/2025/07/10/vitamin-k-for-babies
- KNOV, Vitamine K. https://www.knov.nl/kennis-en-scholing/vakkennis-en-wetenschap/vakkennis/vitamine-k-2
- Moore ER, e.a., Immediate or early skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2025. https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD003519.pub5/full
- AIMS (Association for Improvements in the Maternity Services), Vitamin K and your Newborn Baby. https://www.aims.org.uk/information/item/vitamin-k
- Tweede Kamer, Kamerbrief vitamine K-beleid bij pasgeborenen, 10 december 2025, kenmerk 32279-269. https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2025D51221
- CIDRAP, Amid rising vaccine hesitancy, more parents reject vitamin K shots, 2026. https://www.cidrap.umn.edu/public-health/amid-rising-vaccine-hesitancy-more-parents-reject-vitamin-k-shots
- Volksgezondheidenzorg.info, Borstvoeding: huidige situatie. https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/borstvoeding/cijfers-context/huidige-situatie
- UNICEF UK Baby Friendly Initiative, Breastfeeding in the UK. https://www.unicef.org.uk/babyfriendly/about/breastfeeding-in-the-uk/
- Gezondheidsraad, Briefadvies over Vitamine K-suppletie bij zuigelingen, 2010, p. 6, 8-9.
- RIVM, Implementatieplan vitamine K-profylaxe voor zuigelingen, 2021, p. 45.
FAQ
Waarom geeft men een baby vitamine K?
Omdat pasgeborenen met vrijwel geen vitamine K-reserves ter wereld komen en borstvoeding maar weinig van deze vitamine bevat. Zonder aanvulling loopt een deel van de baby's risico op een tekortbloeding¹.
Waarom krijgt mijn baby in Nederland geen vitamine K-prik?
Omdat het officiële beleid, na jarenlange discussie, op 10 december 2025 definitief bij orale druppels is gebleven. Belangrijkste redenen: onvoldoende steun bij verloskundigen om de injectie toe te dienen vanwege praktische uitvoerbaarheid, en onduidelijkheid over het effect van een injectie vlak na de geboorte op hechting en het opstarten van borstvoeding¹¹ ⁸.
Kan ik zelf om een vitamine K-prik vragen voor mijn baby?
Nee, niet als je baby gezond en voldragen is, ook niet in het ziekenhuis. Een injectie wordt in Nederland alleen toegediend als orale toediening niet mogelijk is (bijvoorbeeld bij een geïntubeerde baby) of bij specifiek medicijngebruik van de moeder⁵.
Kan mijn baby te veel vitamine K binnenkrijgen?
De veiligheidsmarge is groot. Bij volwassenen zijn geen nadelige effecten aangetoond bij doses tot 10 milligram per dag gedurende een maand, ruim boven wat een baby ooit krijgt¹. Houd je toch aan de geadviseerde dosering, tenzij je arts of verloskundige anders adviseert.
Wat als ik een keer vergeet de vitamine K-druppel te geven?
Uit Nederlandse gegevens blijkt dat 13 procent van de ouders de druppel niet elke dag geeft, zonder dat dit tot gerapporteerde problemen leidde¹⁵. Ga bij een gemiste dosis gewoon verder met het normale schema, en overleg bij twijfel met je verloskundige of het consultatiebureau.
Geldt het vitamine K-advies ook bij flesvoeding?
Het advies geldt voor alle babies, maar in flesvoeding zit wettelijk verplicht al vitamine K. Vanaf 500 milliliter flesvoeding per dag krijgt je baby dus vanzelf de aanbevolen dosis vitamine K binnen via de fles. Je hoeft daarom vanaf dan geen vitamine K meer bij te geven. Let wel op! In flesvoeding zit géén vitamine D, deze moet je dus zelf nog wel altijd bijgeven.
Interessant? Sla het artikel op met Pinterest!
Geschreven door Lydia
Lydia is onze brandstoryteller. Met haar academische achtergrond en focus op research vertaalt ze wetenschappelijke informatie naar heldere, toegankelijke artikelen.
Gecontroleerd door Jo
Jo is de founder van Laveen. Ze heeft een orthomeleculaire achtergrond en is opgegroeid met de principes van traditionele chinese kennis.
